SPIS TREŚCI

5 Regeneracyjne leczenie endodontyczne – nowe możliwości u dorosłych pacjentów
Michael Arnold
Wskazanie do regeneracyjnego leczenia endodontycznego (regenerative endodontic therapy, RET) ograniczało się dotychczas do zębów uszkodzonych wskutek urazu u dzieci. W międzyczasie pojawiły się pierwsze wyniki potwierdzające skuteczność tej procedury również u osób dorosłych. Celem regeneracyjnego leczenia endodontycznego jest wyeliminowanie infekcji bakteryjnej, przywrócenie ukrwienia oraz unerwienia, kontynuacja rozwoju zębiny korzeniowej na długość i grubość, a także długoczasowe zachowanie wytrzymałości kolagenu w zębinie korzeniowej. Jako dodatkowe względne wskazanie u osób dorosłych proponuje się martwicę miazgi oraz utrzymującą się infekcję po leczeniu kanałowym przy szerokim otworze wierzchołkowym.

13 Leczenie zmian endodontyczno-periodontalnych
Nowy protokół, nowa linia czasowa
Rodrigo González Terrats, Beatriz Martínez, Beatriz De Tapia, Jose Nart 
Zmiany typu endo-perio to ostre lub przewlekłe stany infekcyjne zarówno miazgi, jak i tkanek przyzębia, które prowadzą do powstania głębokich kieszeni przyzębnych i są bardzo problematyczne dla lekarza. Jak dotąd nie udało się opracować wiążącego protokołu pozwalającego na ich wyleczenie. W artykule przedstawiono nową interdyscyplinarną procedurę leczenia zmian endo-perio ze skróconą przestrzenią czasową pomiędzy niechirurgicznym leczeniem endodontycznym a regeneracyjnym leczeniem endodontycznym (RET). Zaprezentowano postępowanie w dwóch przypadkach takich zmian. Podczas fazy I terapii periodontologicznej przeprowadzono jednocześnie leczenie kanałowe. Sześć tygodni później nastąpiła faza II terapii periodontologicznej w postaci regeneracyjnego zabiegu periodontologiczno-chirurgicznego. Po 12 i 24 miesiącach analizowano zmniejszenie kieszeni kostnych, przyrost przyczepu oraz wypełnienie kością ubytku endo-perio w badaniu radiologicznym. Skrócenie interwału czasowego pomiędzy niechirurgicznym leczeniem periodontologicznym i leczeniem endodontycznym oraz chirurgiczną regeneracją przyzębia może być korzystne w tego typu złożonych przypadkach klinicznych.

25 Celowa replantacja – opis przypadku
Jürgen Wollner
Resekcja wierzchołka korzenia to ostatnia opcja zachowania zęba po nieudanym leczeniu endodontycznym lub po jego leczeniu powtórnym. Często niesie ze sobą obciążenia śród- i pozabiegowe, a u pacjentów przyjmujących leki immunosupresyjne lub przeciwzakrzepowe wiąże się z powikłaniami. Ponadto występuje tutaj także ryzyko natury anatomicznej w postaci podrażnień lub uszkodzeń nerwów oraz perforacji zatoki szczękowej. Również techniczna realizacja resekcji wierzchołka korzenia – szczególnie w odcinku bocznym – może zagrażać powodzeniu leczenia z uwagi na słaby wgląd w pole zabiegowe. Natomiast celowa replantacja, której poświęca się zbyt mało uwagi jako potencjalnej opcji leczenia, stanowi dobrą alternatywę dla zabiegu resekcji wierzchołka korzenia. Polega ona na kontrolowanej ekstrakcji, zewnątrzustnej resekcji wierzchołka, a następnie replantacji w zębodół. Ryzykiem, o którym należy tutaj wspomnieć jest złamanie zęba. Można to jednak zminimalizować sięgając po nowoczesne, minimalnie inwazyjne techniki ekstrakcyjne.

31 Diagnostyka radiologiczna
Zlane korzenie trzonowców i ich wpływ na diagnostykę
Sebastian Bürklein 
W tej rubryce prezentujemy i omawiamy interesujące zdjęcia rentgenowskie, ważne z punktu widzenia leczenia endodontycznego.

37 Diagnostyka radiologiczna
Projekcje szkliwa (i zębiny)
Michael Hülsmann
W tej rubryce prezentujemy i omawiamy interesujące zdjęcia rentgenowskie, ważne z punktu widzenia leczenia endodontycznego.

41 Błędy & Problemy
Diagnostyka: Sondowanie

Tom Hölters, Michael Hülsmann

W rubryce „Błędy & Problemy” opisujemy pokrótce (codzienne) błędy, a także problemy leczenia endodontycznego, ich przyczyny i zapobieganie oraz możliwości radzenia sobie z nimi. Można – ale nie trzeba – cytować tutaj także odpowiednie piśmiennictwo. Zapraszamy wszystkich czytelników do poddawania pod dyskusję ich własnych doświadczeń – może być także anonimowo. Redakcja służy pomocą w opracowaniu artykułów. 

45 Ból zęba – odświeżamy temat
Aktualizacja naukowa i nowe perspektywy praktyczne

Bruno Imhoff, Dennis Grosse

W styczniu 2020 roku Międzynarodowe Towarzystwo Bólu Głowy (International Headache Society, IHS) opublikowało nową definicję konsensusową dotyczącą bólów szczękowo-twarzowych. W Międzynarodowej Klasyfikacji Bólu Twarzowo-Czaszkowego (International Classification of Orofacial Pain, ICOP)8 bóle zębowe i zębowo-zębodołowe zostały obszernie opisane (między innymi w Rozdziałach 1.1 i 6.3 bóle zębowe czy utrzymujące się idiopatyczne bóle zębowo-zębodołowe). Szczególnie niezębopochodne przyczyny bólu zębów są dla lekarzy dentystów sporym wyzwaniem w codziennej praktyce klinicznej, zwłaszcza w kontekście wyboru stosowanego leczenia. Ponadto ważne pod względem diagnostyki różnicowej mogą być choroby wymienione w Rozdziałach 4.1 „Schorzenia nerwu trójdzielnego” i 5 „Bóle głowy”. Decydujące znaczenie dla wyboru odpowiedniej metody leczenia ma zatem znajomość wzajemnych zależności, jeżeli przyczyną bólu nie są zęby, a także podstawowa wiedza diagnostyczna o sposobach rozpoznawania i leczenia takich zdarzeń. 

57 Endodoncja a choroby nowotworowe 

Michael Hülsmann, Edgar Schäfer

Związek i interakcje pomiędzy chorobami systemowymi a endodoncją są znane od dawna, a w ostatnim czasie stały się tematem wzmożonych badań oraz dyskusji również w „Endodontic Medicine”. W artykule opisano zależności pomiędzy chorobami nowotworowymi a endodoncją.