SPIS TREŚCI

197 Endodontyczny pomiar długości roboczej
Metody, koncepcje kliniczne i rozwój technologiczny
Franziska Haupt 
Przewężenie wierzchołkowe jako najwęższe miejsce wierzchołkowego odcinka kanału to struktura anatomiczna stanowiąca prawdopodobnie idealny punkt końcowy preparacji systemu endodontycznego. Prawidłowe określenie długości roboczej w istotnym stopniu decyduje o sukcesie leczenia kanałowego. Obecnie najbardziej wiarygodnych wyników dotyczących lokalizacji przewężenia wierzchołkowego dostarcza połączenie elektrycznych i radiologicznych metod określania długości roboczej. W ostatnich latach coraz bardziej obiecujące stają się metody z wykorzystaniem cyfrowej tomografii objętościowej (DVT), wspomagane częściowo przez sztuczną inteligencję (AI). Dzięki obrazowaniu trójwymiarowemu i wysokiej rozdzielczości DVT ma wysoką wartość diagnostyczną. Jak dotąd nie potwierdzono większej dokładności DVT w porównaniu z elektrycznym pomiarem długości roboczej kanałów korzeniowych. Jednakże zdjęcia takie można z powodzeniem wykorzystywać jako dodatkowy element pozwalający oszacować długość kanału. Pomimo tych postępów włączenie zarówno DVT, jak i sztucznej inteligencji w proces określania długości roboczej znajduje się jeszcze na początku drogi.

205  Błędy & Problemy
Problemy podczas elektrycznego pomiaru długości
Tom Hölters, Michael Hülsmann
W rubryce „Błędy & Problemy” opisujemy pokrótce (codzienne) błędy, a także problemy leczenia endodontycznego, ich przyczyny i zapobieganie oraz możliwości radzenia sobie z nimi. Można – ale nie trzeba – cytować tutaj także odpowiednie piśmiennictwo. Zapraszamy wszystkich czytelników do poddawania pod dyskusję ich własnych doświadczeń – może być także anonimowo. Redakcja służy pomocą w opracowaniu artykułów.

211 Transplantacja kła mlecznego
Metoda postępowania przy utracie stałych zębów przednich u dzieci i młodzieży w celu zachowania tkanek twardych oraz miękkich
Sandra Kallab, Karina Oberja, Frank Schwarz, Puria Parvini
Autotransplantacja zębów, szczególnie kłów mlecznych, stanowi obiecującą opcję postępowania przy utracie zębów u dzieci i młodzieży. W artykule opisano leczenie 8-letniego pacjenta, u którego po urazie zębów przednich przeprowadzono autotransplantację kła mlecznego. Przedstawiono postępowanie począwszy od planowania zabiegu poprzez procedurę chirurgiczną, łącznie z zastosowaniem replik 3D dla precyzyjnego pozycjonowania przeszczepionego zęba aż do omówienia zasad postępowania pozabiegowego. Przypadek ten prezentuje udaną transplantację autogenną o dobrej prognozie i podkreśla znaczenie tej metody jako zabiegu przygotowującego do dalszego docelowego leczenia po osiągnięciu przez pacjenta odpowiedniego wieku. Autotransplantacja zębów mlecznych to procedura uwzględniająca zarówno aspekty estetyczne, jak i czynnościowe, która stanowi minimalnie inwazyjną opcję rekonstrukcji brakujących zębów w wieku rozwojowym.

227 Endodoncja a choroby zapalne jelit
Michael Hülsmann, Edgar Schäfer
Związek oraz interakcje pomiędzy stanami zapalnymi tkanek okołokorzeniowych czy przyzębia a chorobami ogólnoustrojowymi są znane z piśmiennictwa już od pewnego czasu, chociaż niektórych z nich nie udało się w pełni zbadać i wyjaśnić. W artykule z serii „Endodontic medicine” przeanalizowano piśmiennictwo dotyczące związku i endodontycznych konsekwencji zapalenia tkanek okołowierzchołkowych oraz autoimmunologicznych chorób jelit – wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (colitis ulcerosa) i choroby Crohna (morbus Crohn), dwóch najbardziej znanych i najczęściej występujących chorób zapalnych jelit.

237 Endodoncja w wieku senioralnym
Florian Konstantin Wittich
W kontekście zmian demograficznych i zachowania znacznie większej liczby zębów naturalnych do późnego wieku coraz bardziej na znaczeniu zyskuje leczenie endodontyczne pacjentów w podeszłym wieku. Stanowi ono pewne wyzwanie kliniczne, ponieważ zmiany morfologiczne pojawiające się wraz z wiekiem, takie jak zwapnienia miazgi, atrofie naczyń krwionośnych czy strukturalna przebudowa zębiny mogą znacząco utrudniać diagnostykę i leczenie endodontyczne. Planowanie leczenia wymaga zatem uwzględnienia różnych czynników stomatologicznych i ogólnomedycznych. Nowoczesne technologie, na przykład mikroskop zabiegowy, diagnostyka cyfrowa czy elastyczne narzędzia endodontyczne pozwalają na przeprowadzenie skutecznego leczenia także przy bardzo złożonych warunkach anatomicznych. Przypuszcza się, że przewlekłe stany zapalne tkanek okołowierzchołkowych sprzyjają rozwojowi systemowych procesów zapalnych, wpływając negatywnie na choroby przewlekłe. Kolejnym wyzwaniem jest wielochorobowość i wielolekowość, które mogą modulować odpowiedź immunologiczną oraz procesy gojenia, a także wpływać na leczenie stomatologiczne z niekiedy długim czasem trwania poszczególnych wizyt. Skuteczne leczenie endodontyczne przyczynia się do zachowania zdrowia jamy ustnej aż do zaawansowanego wieku, a u pacjentów senioralnych stanowi integralny element profilaktycznej opieki stomatologicznej.

245 Ekstruzja wodorotlenku wapnia jako powikłanie endodontyczne
Sebastian Bürklein
Wodorotlenek wapnia (Ca[OH]2) jest często stosowany w leczeniu endodontycznym jako lek umieszczany w kanale korzeniowym. Jego niezamierzone przepchnięcie poza wierzchołek korzenia należy do rzadkich zdarzeń, może jednak powodować ostry ból, obrzęk, powikłania neurologiczne oraz utrzymujące się stany zapalne. W artykule przedstawiono etiologię, czynniki ryzyka i kliniczne manifestacje ekstruzji Ca(OH)2, przypadek kliniczny, a także strategie zapobiegania oraz leczenia. Decydujące znaczenie w kontekście unikania ewentualnych szkód i optymalizacji rezultatów leczenia ma świadomość powstawania tych powikłań.

Błędy & Problemy
251 Dopasowanie ćwieków gutaperkowych
Michael Hülsmann, Tom Hölters
W rubryce „Błędy & Problemy” opisujemy pokrótce (codzienne) błędy, a także problemy leczenia endodontycznego, ich przyczyny i zapobieganie oraz możliwości radzenia sobie z nimi. Można – ale nie trzeba – cytować tutaj także odpowiednie piśmiennictwo. Zapraszamy wszystkich czytelników do poddawania pod dyskusję ich własnych doświadczeń – może być także anonimowo. Redakcja służy pomocą w opracowaniu artykułów.